برای یک ایران آزاد

گره اقتصاد با سیاست باز می‌شود؛ بررسی جلسه اتاق بازرگانی ایران با ظریف

0 313

در جلسه اتاق بازرگانی ایران با ظریف از جمله گفته شد که گره اقتصاد با سیاست باز می‌شود؛ هدف هدایت ظریف و نظام به سمت جام‌های زهر بعدی بود؛ آنها از عبارت درستی استفاده کردند بی‌آنکه توجه داشته باشند این‌بار سیاست به معنی تغییر نظام می‌تواند باشد.

فریب مفهومی
محاصره‌ی اقتصادی پیش از آنکه شروع شود آثار خود را بر بخش‌های مختلف نظام آشکار می‌کند. موعد نخست تحریم‌ها مرداد و موعد دوم آبان‌ماه امسال است اما صرف خروج آمریکا از برجام کافی‌ست تا شرکت‌های خارجی راه خروج یا کاهش ارتباط با اقتصاد نظام را در پیش بگیرند.
اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران روز یکشنبه سوم تیر ۹۷ میزبان ظریف، وزیر خارجه روحانی بود. میزبانی بر عهده‌ی اتاقی بود که تلاش می‌کند پرچم بخش خصوصی را در دست بگیرد آنهم در نظامی که از بخش خصوصی قدرتمند خبری نیست و درهم شکستن و مصادره‌های نوبه‌ای بخش خصوصی یکی از سیاست‌های اعلام شده‌اش می‌باشد. و شاید بهتر باشد که در پس نام نمایندگان بخش خصوصی، نمایندگان همان او کارفرمای اصلی کشور؛ سپاه و دولت را جستجو کنیم.
در بررسی اقتصاد سیاسی سلطنت ولایت مطلقه فقیه نباید اسیر کلمات شد و به ظاهر آنها اعتبار داد؛ هر چیز می‌تواند معنی متفاوتی از آنچه نشان می‌دهد داشته باشد. آخرین عبارات ظریف در سخنرانی‌اش از همین سنخ بود؛ پس از قیام دی ۹۶ بخشی از بدنه کارشناسی نظام پیشنهاد کرده بود که در گفتمان رسمی نظام به جای استفاده از «حفظ انقلاب» یا «حفظ نظام»، بحث «حفظ ایران» در میان گذاشته شود؛ هدف این بود که نظام بتواند حداکثر مانور را بر روی این مفهوم انجام دهد و بقای ایران را به بقای موجودیت خودش گره بزند و البته قیام را نیز به‌مثابه پدیده‌ای ایران برانداز جلوه دهد؛ درست مشابه کاری که شاه در برابر انقلابی که منجر به سرنگونی‌اش شد انجام داد.
ظریف آخرین عبارات سخنرانی‌اش را به گره زدن مفهوم ایران و نظام اختصاص داده و گفت: «هدف دشمن نه نظام جمهوری اسلامی و نه دولت روحانی، بلکه ایران است. این ایران است که مانع بعضی اهداف و تمایلات است. می خواهند ایران را نابود کنند.»
سه قرن پیش مارکس آموزاند که بورژوازی وقتی دولت‌اش را تشکیل می‌دهد خود را معادل منافع عمومی تعریف می‌کند و بقا و فنای جامعه را به موجودیت خودش گره می‌زند؛ هرچند تداوم مبارزات اجتماعی در جهان امروز بسیاری از معادلات را تغییر و سطح آگاهی عمومی را در نقطه‌ای دیگر قرار داده است اما از طنز تاریخ این نمونه را می‌توان شاهد آورد که نظام مبتنی بر مناسبات مادون سرمایه‌داری ولایت فقیه، خود را معادل بقا و فنای ایرانی معرفی می‌کند که در ساحت اقتصاد و اجتماع بیش از یک قرن از زمانی که سلطه‌ی مطلق فئودالیسم را در هم شکسته است می‌گذرد و بیش از پنجاه سال از غلبه بورژوازی کمپرادور بر فئودالیسم در تاریخ آن سپری شده است. با این همه نظام باورش شده است که در ۴۰ سال گذشته موفق شده است همه چیز جامعه را به دوران پیشا سرمایه‌داری باز گرداند؛ پس به‌مثابه تیولداران قاجاری بقای ممالک محروسه را در بقای شاه توصیف می‌کند. (توفان خنده‌ها)

پیشنهاد ناکام و عبارت کلیدی
او البته چاره‌ای غیر از این هم نداشت؛ او در اساس به آن جلسه رفته بود تا به مخاطبان نگران خود دلداری بدهد و بهترین راه‌حلی که توانست در میان بگذارد؛ به کار گرفتن شرکت‌های کوچک و متوسط ایرانی برای کار با شرکت‌های کوچک و متوسط اروپایی بود؛ راهی برای مقابله با تحریم‌ها که البته همه شواهد نشان می‌دهد از پیش شکست خورده است و در بسیار از موارد شرکت‌های کوچک و متوسط اروپایی حتی سریع‌تر از شرکت‌های بزرگ اعلام خروج از ایران کرده‌اند. [به‌عنوان نمونه: شرکت‌های متوسط اروپایی در مسیر خروج از ایران؛ حرکت مرکل در زمین آمریکا]
اما کلیدی‌ترین عبارت ظریف طی این سخنرانی آنجایی بود که گفت: «ناموفق شدن برجام برای ما خیلی خطرناک است.» [ایرنا ۳ تیر ۹۷] بی‌شک او در این عبارت تنها نفی موجودیت نظام را می‌بیند.

احتیاط دوستان
برای درک بهتر سخنان ظریف و شناخت مخمصه‌ای که نظام در آن گرفتار آمده است ضروری‌ست که به آنچه مخاطبین او در این نشست پیش از شروع سخنرانی‌اش گفته‌اند توجه کرد.
آنچه بیش از همه مخاطبین ظریف را نگران کرده است، «چالش‌های»‌ست «که با خروج آمریکا از برجام نمود یافته است.» در تأیید همین وضعیت غلامحسین شافعی، رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران که میزبانی جلسه را برعهده داشت گفت: «خروج ترامپ از برجام یک بزنگاه تاریخی بسیار مهم و حساس را پیش روی دولتمردان قرار داده است». او از اظهاراتی که بوی تن دادن به جام زهر دیگری برای نظام از آن به مشام می‌رسید افزود: «وضعیت خطیر کشور در زمان حال دیگر مجال فرصت سوزی را ندارد و باید به تصمیم‌های سخت اما اثر بخش تن دهد.»
رضا پدیدار، عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی ایران، اما دست بر روی موضوع اصلی گذاشت؛ تحریم برای نظام بیش از هر چیز به معنی فروش نفت و امکان دریافت پول نفت فروخته شده است. [به‌عنوان نمونه: رمزگشایی از نخستین نشست برجام در پسابرجام؛ دو خواسته‌ی اصلی نظام] پدیدار گفت: «در فاز نخست، به زودی ۷۰۰ هزار تا یک میلیون بشکه از تولید خود را از دست خواهیم داد».
ناصر ریاحی، رییس کمیسیون حمایت قضایی و مالکیت فکری اتاق ایران بخش دوم معضل تحریم‌ها یعنی دسترسی به پول یا به عبارت دیگر امکان گردش مالی را مطرح کرد. ریاحی گفت: «مجاری انتقال ارز ما در گذشته امارات، ترکیه، سوئیس و اتریش بود؛ اما اکنون امارات تعطیل شده است؛ بانک های ترک با تاخیر کار را انجام می‌دهند و بتازگی نیز اعلام کرده‌اند که روی ما زیاد حساب باز نکنید؛ سوئیس و اتریش نیز تا نوامبر همکاری خود را ادامه خواهند داد.»
تا اینجای کار به نظر می‌رسید که اوضاع اقتصادی آشفته نظام به اندازه کافی آشکار شده باشد زیرا هم مشکل فروش نفت و هم موضوع راه‌های مسدود انتقال ارز به میان آورده شد اما سخنان محمدمهدی بهکیش، نشان داد که تنگناها و نگرانی‌ها بیشتر و عمیق‌تر از آنچیزی‌ست که تا آن لحظه در جلسه مطرح شده بود.
دبیر کل کمیته ایرانی اتاق بازرگانی بین‌المللی با خطاب قرار دادن ظریف گفت: «اوضاع کنونی اقتصاد مناسب نیست و دوستان در مقابل شما احتیاط می‌کنند.»
بهکیش راه حل را در زانو زدن نظام در برابر آمریکا دانست و این مفهوم را در این عبارات پوشیده کرد: «تا زمانی که روابط بین‌الملل سامان نگیرد، با سیاست‌های اقتصادی نمی توان کارها را انجام داد.» [ایرنا ۳ تیر ۹۷]
باز شدن گره
آن بخش‌هایی که از سخنرانی ظریف در اتاق ایران منتشر شده است نشان دهنده‌ی کوشش وی برای امیدوار نگه‌داشتن مخاطبینش در «بخش خصوصی»ست. در کنار سخنرانی پر حرارت ظریف، چهره‌های کلافه و مستأصل شافعی و خوانساری، رئیس و نایب رئیس اتاق ایران که در سمت چپ و راست او نشسته‌ بودند حکایت از آن داشت که همه‌شان به خوبی می‌دانند که با سخن گفتن چیزی برای نظام حل نخواهد شد. در پایان مسیر تحریم‌ها نظام یا کمر شکن می‌شود یا با زانوان خونین به سمت مذاکره با آمریکا می‌رود در هر دو گزینه نظام به سمت فروپاشی می‌رود آنهم در مرحله‌ای که ایران به پا خواسته است و تهران به بزرگترین شهر شورشی جهان تبدیل شده است؛ آنهم با وجود آلترناتیوی که آماده رهبری گذار از نظام سلطنت ولایت مطلقه فقیه به یک جمهوری مبتنی بر آرای مردم است؛ آنهم در آستانه‌ی بزرگترین گردهمایی ایرانیان در پاریس. با دیدن همه‌ی اجزای واقعیت می‌توان به علت چهره‌های کلافه، برافروخته و البته ناامید در جلسه اتاق ایران پی‌برد.
گره اقتصاد ایران از طریق سیاست باز خواهد شد اما این سیاست نه از طریق خلیفه مسلمین! در تهران در زمینه‌ای از سیاست مماشات که از طریق ساقط کردن بنای خلافت در تهران صورت خواهد گرفت؛ پیام صریح اعتراضات و از جمله بخش خصوصی تضعیف شده ایران در اعتصابات ۳ و ۴ تیر در بازار تهران، همین بود.

در همین زمینه:
آیا شرکت‌های کوچک و متوسط اروپایی راه برون رفت نظام از محاصره اقتصادی‌ست؟
صنایع خودروسازی، تحریم‌ها و از دست رفتن یک بازار برای صاحبانش
اقتصاد سیاسی دلسردی؛ نیلی، نا‌امیدی و پایان ماجرا
چرا سپاه از تحریم‌های آمریکا ضرر می‌کند؟
آبی از هند برای شکستن تحریم‌ها گرم نخواهد شد

پاسخ بدهید

Your email address will not be published.