برای یک ایران آزاد

شب یلدا به پایان رسید؛ مصائب اقتصادی ادامه دارد

0

شب یلدا به پایان رسید اما تداوم مصائب اقتصادی مردم حکایت از آن دارد که یلدای اجتماعی و اقتصادی مردم به پایان نرسیده است.

شب یلدا یا همان طولانی‌ترین شب سال پایان یافت اما مصائب اقتصادی مردم ایران پایان نیافته است. مردم ایران در حال طی کردن یلدای اجتماعی و اقتصادی خود هستند.

اقلام شب یلدا
برای سفره‌ی شب یلدا اگر هیچ‌چیز هم تدارک دیده نمی‌شد؛ دست‌کم چهار چیز ضروری بود؛ انار، هندوانه، آجیل و شیرینی. براساس گزارشی که ایرنا پیش از شب یلدا منتشر کرد. بهای انار در میادین بین ۲ هزار و ۵۰۰ تا ۵ هزار و ۲۰۰ تومان در هر کیلوگرم بود. اما اگر همان انار را می‌خواستی در سطح شهر خریداری کنی باید حدود ۹ هزار تومان برای هر کیلوی آن پرداخت می‌کردی.
یک کیلو‌گرم هندوانه در میادین شهرداری ۹۸۰ تومان بود. خرید یک هندوانه پنج کیلویی حدود ۴ هزار و ۹۰۰ تومان برای خریدار هزینه در بر می‌داشت. اما برای خرید همین هندوانه از سطح شهر ضروری بود که برای هر کیلو ۳۶۰۰ تومان بپردازی و یک هندوانه ۵ کیلویی برایت ۱۸ هزار تومان تمام می‌شد.
ارزان‌ترین شیرینی موجود در بازار، کیک یزدی درجه یک بود؛ کیلویی ۱۵ هزار تومان. گران‌ترین شیرینی هم شیرنی تَر درجه یک که کیلویی ۲۶ هزار تومان قیمت داشت. شیرینی‌های زبان و پاپیون هر کدام کیلویی ۲۱ هزار و ۵۰۰ تومان؛ و شیرینی دانمارکی نیز کیلویی ۲۱ هزار تومان قیمت داشت.
آجیل اما به‌عنوان جزیی که تنها با حضور آن سفره‌ی شب یلدا رسمیت پیدا می‌کند بهایی بسیار بیشتر داشت. آجیل با پوست بر حسب کیفیت از ۶۶ تا ۸۸ هزار تومان قیمت داشت. آجیل مغز هم بین ۸۸ تا ۱۱۰ هزار تومان در هر کیلو فروخته می‌شد.

سه سفره فرضی
اگر یک خانوار چهار نفره برای سفره شب یلدا نیازمند خرید ۲ کیلوگرم انار، یک هندوانه پنج کیلویی، یک ونیم کیلوگرم آجیل، و یک کیلوگرم شیرینی بود. سه گزینه پیش رو داشت. یعنی براساس کیفیت اقلام باید هزینه‌های متفاوتی را پرداخت می‌کرد.
فقیرانه‌ترین سفره شب یلدا که می‌توانست از انار کیلویی ۲ و ۵۰۰ تومان، هندوانه کیلویی ۹۸۰ تومان، کیک یزدی کیلویی ۱۵ هزار تومان و آجیل کیلوی ۶۶ هزار تومان تشکیل شود؛ ۱۲۳ هزار و ۹۰۰ تومان برای خریدار تمام می‌شد. این سفره نسبت به مشابه خود در سال گذشته حدود ۱۵ هزار تومان افزایش قیمت داشت.
سفره دوم که کمی از سفره نخست گران‌تر و از سفره سوم ارزان‌تر بود برای خریدار آن ۱۷۳ هزار تومان تمام می‌شد. این سفره از مشابه خود در سال گذشته ۶۱ هزار تومان گران‌تر شده بود.
اما سفر سوم که در برگیرنده انار کیلویی ۹ هزار تومان، هندوانه کیلویی ۳ هزار و ۶۰۰ تومان، شیرینی‌ تَر کیلویی ۲۶ هزار تومان، و آجیل کیلویی ۱۱۰ هزار تومان می‌شد در مجموع ۲۲۷ هزار تومان هزینه در بر داشت. این سفره از مشابه خود در سال گذشته ۸۹ هزار تومان گران‌تر شده بود.

واقعیت معیشت مردم
واقعیت معیشت مردم اما فراتر از ۴ قلمی‌ست که برای سفره شب یلدا ضروری بود. مهمتر از انار، هندوانه، آجیل و شیرینی؛ غذای روزانه مردم است. براساس اعلام دولت قرار بر این بود که کالاهای اساسی با دلار ۴۲۰۰ تومانی تامین بشود تا با بالا رفتن قیمت دلار بهای کالاهای اساسی افزایش نیابد اما واقعیت چیز دیگری بود و در عمل بهای کالاهای اساسی افزایش پیدا کرد.
در فهرست کالاهای اساسی مشمول دلار ۴۲۰۰ تومانی کالاهایی چون برنج خارجی، گوشت قرمز، گوشت مرغ، تخم مرغ، شکر خام، روغن مایع، حبوبات شامل عدس، نخود و انواع لوبیا و چای خشک خارجی مشاهده می‌شود.
با نگاهی به گزارش‌های خرده‌فروشی بانک مرکزی در هفته‌های منتهی به ۲۴ فروردین ۹۷ و ۲ آذر ۹۷ می‌توان مقایسه‌ای در سطح قیمت‌ها انجام داد.
به‌جز برنج خارجی که قیمت آن در گزارش ابتدای سال بانک مرکزی وارد نشده بود، سایر کالاهای نام برده شده رشدی کمتر از ۱۵ درصد نداشته‌اند. در این میان تنها قیمت عدس دارای ثبات بوده است.
به‌عنوان نمونه؛ روغن مایع با وجود برخورداری از دلار ۴۲۰۰ تومانی اما دارای تورمی ۴۳ درصدی بوده است.

هزینه خوراکی‌ها
وقتی می‌توان تاثیر افزایش این قیمت‌ها بر وضعیت معیشتی مردم را بیشتر درک کرد که توجه داشته باشیم براساس گزارش خرده فروشی بانک مرکزی یک خانوار ۳ نفره در تهران در آبان ۹۷ برای خرید خوراکی‌ها باید در طول ماه ۶۳۶ هزار تومان هزینه می‌کرد.
اما آنچه در فهرست بانک مرکزی جلب توجه می‌کند؛ غیبت نان و ماکارونی به‌عنوان دو قلم از پر مصرف‌ترین مواد برای خانوارهاست؛ [معیشت یک خانوار ۳ نفره تهرانی و طرح «شیفت ایثار» بسیج] پس می‌توان نتیجه گرفت که با لحاظ کردن این دو قلم هزینه مواد خوراکی برای یک خانوار ۳ نفره در تهران از ۶۳۶ هزار تومان در ماه‌ها فراتر خواهد رفت. اما با فرض پذیرش همین عدد نیز می‌توان بر روی وضعیت اقتصادی خانوارها دقت کرد.
حداقل حقوق برای یک فرد متاهل با یک فرزند در سال ۹۷، یک میلیون و ۳۷۵ هزار تومان است. با کسر ۶۳۶ هزار تومان بهای مواد خوراکی از آن، تنها ۷۳۹ هزار تومان باقی می‌ماند که هزینه‌های مسکن، پوشاک، آموزش، بهداشت و … باید با آن تامین شود. این البته در حالی‌ست که حقوق مذکور به فرد پرداخت شود.

خط فقر مطلق
پر واضح است که چنین خانواری در زیر خط فقر مطلق باید زندگی کند. هنگامی که از خط فقر مطلق سخن گفته می‌شود منظور وضعیتی‌ست که در زیر آن فرد از حداقل استاندارد‌های زیستی برخوردار نیست.
مرکز پژوهش‌های مجلس با انتشار یک گزارش تحلیلی، خط فقر مطلق در سال ۹۵ در شهرستان تهران را ۷۷۰ هزار تومان اعلام کرد. از آنجایی که در این گزارش رقم ۷۷۰ هزار تومان برای همه اعضای خانوار محاسبه نشده است و به عنوان مثال برای کودکان ضریب ۰.۵ در نظر گفته شده، در نتیجه یک خانوار چهار نفره نیاز به ۲ میلیون و ۷۹ هزار تومان درآمد در ماه می‌داشت تا در سال ۱۳۹۵ در زیر خط فقر مطلق قرار نمی‌گرفت.
دنیای اقتصاد با در نظر گرفتن افزایش ۵۳ درصدی تورم در آبان ۹۷ به نسبت سال ۹۵، خط فقر مطلق برای شهرستان تهران در سال ۹۷ را معادل یک میلیون و ۱۷۸ هزار تومان برای هر فرد؛ و برای یک خانوار چهار نفره آنرا ۳ میلیون و ۱۸۰ هزار تومان دانست.
با این حال بسیاری از پژوهشگران رقم‌های دیگری برای خط فقر مطلق در ایران ارائه می‌دهند و آنرا تا ۶ میلیون برای هر خانوار نیز اعلام کرده‌اند. [خط فقر مطلق در سال‌ ۹۵ و سال ۹۷؛ آمار اعلام شده تا چه حد واقعی‌ست]
اخیرا رسول خضری، عضو مجلس اعلام کرد که خط فقر مطلق در تهران، به رقم ۱۰ میلیون تومان نزدیک می‌شود. او همچنین افزود که قدرت خرید بیش از ۸۰ درصد جامعه به یک ششم تقلیل پیدا کرده است. با این همه خضری تصریح کرد که دولت عددهای واقعی درباره خط فقر مطلق را به جامعه اعلام نمی‌کند و سعی می‌کند که رقم خط فقر مطلق را پایین‌تر از میزان واقعی آن نشان دهد. [خط فقر ۱۰ میلیون تومانی و هزینه ۵۰۰ میلیاردی برنامه اتمی]

هزینه‌های نظامی
دشواری وضعیت معیشتی مردم در حالی‌ست که براساس گزارش شرکت مشاوره‌ای IHS مارکیت، در سال ۲۰۱۸ در جدول افزایش بودجه‌های نظامی دنیا، ایران با ۱۷ میلیارد و ۴۰۰ میلیون دلار در رده پانزدهم جدول و بالاتر از کانادا قرار گرفته است. [دویچه‌وله ۲۸ آذر ۹۷]
کانادا یکی از هفت قدرت صنعتی جهان و دارای اقتصادی به مراتب بزرگتر از اقتصاد نظام ایران است.
هرچند آگاهان بر این باورند که این عدد یک رقم حداقلی از کل هزینه‌های نظامی نظام ایران است؛ زیرا علاوه بر ردیف‌های رسمی در بودجه‌های سالیانه که در اختیار نهادهای نظامی قرار می‌گیرد؛ بودجه‌هایی نیز در اختیار نهادهایی با ظاهر فرهنگی قرار می‌گیرد که اساس کارشان جذب و تربیت تروریست‌های خارجی است.
این همه در حالی ست که ۵۰ تا ۷۰ درصد اقتصاد کشور جزء بخش‌های زیر نظر خامنه‌ای است که در حساب آمارها و رقم‌های رسمی دولتی نمی‌آید و معلوم نیست که در اساس چه رقمی را برای چه اهدافی هزینه می‌کنند.
همچنین مواردی مانند وام‌های بازپرداخت نشده که رقم آن تا یکصد و پنجاه هزار میلیارد تومان گفته می‌شود؛ و حدود یک چهارم منابع پولی کشور که از طریق موسسات مالی و اعتباری در اختیار نهادهای زیر مجموعه خامنه‌ای قرار گرفته بود؛ همه و همه حکایت از رقم‌های کلانی دارند که به بهانه‌های مختلف از دست دولت یا از جیب مردم خارج و در اختیار نهادهای نظامی قرار می‌گیرند.
جنگ‌افروزی و نظامی‌گری همزمان در چند کشور منطقه و پرداخت هزینه‌های گروه‌هایی که کاری به‌جز کشتار و جنگ ندارند همه حکایت از آن دارد که خلافت اسلامی! رقم‌ بسا بزرگتر از آنی که در گزارش IHS مارکیت آمده است را می‌تواند در زمینه‌های نظام هزینه کند.
بی‌دلیل نیست که سپاه به‌هیچ عنوان موافق پیوستن به FATF و ایجاد شفافیت مالی نیست. [دو دستگاه استدلالی درباره پیوستن یا نپیوستن به FATF؛ وزارت خارجه و سپاه] هرچند این به آن معنی نیست که بخش دولت پاکدامن است؛ این قسمت با تمام امکانات خود در خدمت همان بخش زیر نظر خامنه‌ای‌ست. [چرا سپاه از تحریم‌های آمریکا ضرر می‌کند؟]
با این حال می‌توان به این جمله ظریف در جدال درونی با سپاه اشاره کرد که آنرا متهم به هزاران میلیارد پولشویی کرد؛ و می‌توان از جمله ظریف نتیجه گرفت، در نظامی که کسانی هزاران میلیارد پولشویی می‌کنند طبیعی‌ست که اکثریت جامعه در تنگدستی به سر ببرند. با این همه قیام ایران این امید را می‌دهد: همچنان‌که شب یلدا به پایان رسید؛ شب یلدای اجتماعی و اقتصادی مردم ایران نیز پایان یابد.

پاسخ بدهید

Your email address will not be published.