برای یک ایران آزاد

نفت در سراشیب تحریم‌ها؛ آیا خلافت اسلامی! می‌تواند تحریم‌های نفتی را دور بزند؟

0

نفت در سراشیب تحریم‌ها به مفهوم کاهش صادرات و نزول درآمدهای نفتی بر اثر اعمال تحریم‌ها خواهد بود. برای رهایی از این مهلکه خلافت اسلامی! دست به هر کاری خواهد زد زیرا ۸۰ درصد درآمدهایش از این طریق حاصل می‌شود. اما برای نظامی که خود را در تهلکه انداخته است، رهایی از مهلکه چگونه خواهد بود؟

گردنه‌ی نیمه‌ی آبان
مهمترین وضعیتی که برای نظام ایران در چشم‌انداز قرار دارد، شروع تحریم‌های نفتی و مالی آمریکا از نیمه‌ی آبان است. موضوع آنقدر برای خلافت اسلامی! مهم است که رهبرانش را وا می‌دارد در هر سخنرانی بگویند که در نیمه‌ی آبان اتفاق خاصی نخواهد افتاد و کسی نگران نباشد.
روحانی در سخنانی در هیأت دولت تصریح کرد که هر کاری می‌خواستند در رابطه با تحریم‌ها انجام دهند تاکنون انجام شده است و کار جدیدی در نیمه‌ی آبان صورت نخواهد گرفت پس «هیچ کس کلمه ۱۳ آبان را در ذهن خود خطور ندهد چرا که هیچ اتفاقی نخواهد افتاد؛ تمام کارهایی که قرار بود آمریکایی‌ها در آبان‌ماه انجام دهند در شهریور و مهر انجام دادند.» [ایرنا ۱۱ مهر ۹۷]
آیا نظام تصور می‌کند که کاهش صدور نفت از آنچه اکنون برایش رقم خورده است فراتر نخواهد رفت یا به راههایی برای دور زدن تحریم‌ها امید بسته است؟
یا شاید به درآمدهایی که در اوج فروش در بهار امسال داشته، دلگرم می‌باشد؟

اوج فروش در بهار
براساس آمارهای بانک مرکزی، صادرات نفتی کشور در بهار ۹۷ به ۲۰.۹ میلیارد دلار رسید. این رقم پس از سال ۱۳۹۰، بالاترین رقم صادرات نفتی کشور به حساب می‌آید.
براساس گزارش رسمی اوپک قیمت نفت سنگین ایران در ماه مارس ۲۰۱۱ (فرودین ۹۰) حدود ۱۰۸ دلار به ازای هر بشکه بود. در بهار آن سال، درآمد نفتی نظام به بیش از ۳۳ میلیارد دلار رسید. از آن پس هرگز درآمد نفتی کشور در فصل بهار از مرز ۲۰ میلیارد دلار عبور نکرده بود.
در بهار سال ۹۷ براساس نماگرهای اقتصادی بانک مرکزی، میزان صادرات نفت خام ۲ میلیون و ۳۹۰ هزار بشکه در روز بوده است. حجم این صادرات نسبت به بهار سال ۹۶، دو درصد رشد کرد اما میزان ارزش صادرات نفتی حدود ۵۰ درصد رشد داشته است.
در حالی‌که براساس گزارش‌های رسمی اوپک در ماه‌های مارس، آوریل و می سال ۲۰۱۷ بهای نفت سنگین ایران رقمی بین ۴۹ تا ۵۱.۱ دلار به ازای هر بشکه نوسان کرده بود؛ در ماه‌های مشابه سال ۲۰۱۸، قیمت متوسط برای هر بشکه نفت ایران ۶۶.۶ دلار بود که حکایت از رشد ۳۲ درصدی ارزش دلاری هر بشکه نفت داشت.
برآورد می‌شود که ۱۴.۷ میلیارد دلار از درآمد نفتی ۲۰.۹ میلیارد دلاری در بهار ۹۷ مربوط به صادرات نفت خام و فرآورده‌های نفتی باشد. براساس آمار گمرگ مجموع صادرات پتروشیمی و میعانات گازی تا پایان خرداد ۵ میلیارد دلار بوده است. مجموع این رقم کمی بیش از یک میلیارد دلار با ۲۰.۹ میلیارد دلار درآمد نفتی کشور در بهار ۹۷ فاصله دارد که براساس نوشته‌ی دنیای اقتصاد «می‌تواند به علت نداشتن میزان حجم فروش روزانه نفت و در نتیجه تخمین غیردقیق در درآمد نفت خام باشد.» [دنیای اقتصاد ۱۹ مهر ۹۷]
آیا این درآمد نفتی می‌تواند به نظام اطمینان خاطر لازم برای عبور از تحریم‌های نفتی که از نیمه‌ی آبان آغاز می‌شود را بدهد؟

نفت در سراشیب تحریم‌ها
با این همه، شاهد هستیم که پس از خروج آمریکا از برجام در ۱۸ اردیبهشت ۹۷، حجم صادرات نفت خلافت اسلامی! در سراشیب قرار گرفته است.
۱۰ اکتبر رویترز گزارش کرد که در هفته‌ی نخست اکتبر، صادرات نفت ایران به طور متوسط به ۱.۱ میلیون بشکه در روز سقوط کرده است. این در حالی‌ست که متوسط صادرات روزانه نفت ایران در ماه سپتامبر به ۱.۶ میلیون بشکه در روز رسیده بود.
رویترز افزود: «گزارش‌ها حاکی است که احتمالاً صادرات نفت ایران در ماه نوامبر که تحریم‌های نفتی آمریکا علیه ایران به اجرا گذاشته می‌شود، به حدود یک میلیون بشکه در روز سقوط کند.» هرچند که یک منبع صنعتی نیز به رویترز گفت که طی ۱۰ روز ابتدای اکتبر (۹ تا ۱۸ مهر) کل صادرات نفت ایران به زیر یک میلیون بشکه سقوط کرده است. [رادیو فردا ۱۸ مهر ۹۷]
بلومبرگ نیز در گزارشی به اظهار نظر برخی مدیران شرکت‌های نفتی که در کنفرانس «نفت و پول» در لندن شرکت کردند، پرداخت. آنها به خبرگزاری بلومبرگ گفتند که «صادرات نفت ایران به خاطر بازگشت تحریم‌های آمریکا بسیار بیشتر از آنچه قبلا پیش‌بینی می‌شده است، آسیب خواهد دید.»
جرِمی وِیر، مدیر اجرایی شرکت ترافیگورا، روز چهارشنبه ۱۸ مهرماه ارزیابی کرد که احتمالا تا دو میلیون بشکه از صادرات نفت ایران کاسته خواهد شد؛ با توجه به آنکه به گفته زنگنه، وزیر نفت، «میانگین صادرات نفت خام و میعانات گازی ایران در سال ۹۶، ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار بشکه در روز بود.» [اقتصاد آنلاین ۲۹ فروردین ۹۷] نتیجه این برآورد آن است که صادرات نفت ایران به ۵۰۰ هزار بشکه در روز خواهد رسید.
مدیر اجرایی شرکت ترافیگورا البته به همین برآورد بسنده نکرده و افزود: «صادرات نفت ایران نهایتا در آینده می‌تواند به صفر برسد.»
ایان تایلور مدیرعامل شرکت ویتول که از دلالان عمده نفت در جهان است به بلومبرگ گفت: «به رغم تلاش‌های اتحادیه اروپا، هیچ شانسی برای شرکت‌های نفتی این اتحادیه برای ادامه واردات نفت از ایران وجود ندارد.» [رادیو فردا ۱۹ مهر ۹۷]

همکاری حتی شرکای نظام برای تحریمش
در این میان نه‌تنها نظام از طرف رقبا و دشمنان منطقه‌ای‌ که حتی از جانب کشورهایی که آنها را شرکای خود می‌داند نیز یاری نمی‌شود.
در حالی‌که خلافت اسلامی! از رابطه با روسیه به‌عنوان نگاه به شرق یاد می‌کند و بر روی اتحادهای سیاسی و همکاری‌های اقتصادی با آن حساب می‌کند، روسیه به همراه عربستان اقدام به افزایش تولید نفت خود برای جبران کمبود بازار از جمله به خاطر تحریم‌ نفت ایران کرده‌ است.
رویترز ۱۱ مهر در همین رابطه گزارش داد که عربستان و روسیه در جریان اجلاس اول مهر کمیته نظارتی اوپک در الجزایر بر سر افزایش تولید توافق کردند؛ این توافق که از آن با قید «خصوصی» یاد شده، به اطلاع آمریکا نیز رسیده است.
رویترز در این رابطه نوشت که خالد الفالح وزیر نفت عربستان و الکساندر نواک همتای روسی وی توافق کرده‌اند که طی ماه‌های سپتامبر تا آخر سال جاری میلادی، تولید روزانه نفت را در مجموع نیم میلیون بشکه افزایش دهند.
روسیه طی ماه‌های می و اوت، تولید خود را حدود ۲۵۰ هزار بشکه افزایش داده بود. افزون بر آن این کشور در ماه سپتامبر ۱۵۰ هزار بشکه افزایش تولید داشته است.
روسیه در نظر دارد تولید نفت خود را تا پایان سال ۲۰۱۸ به ۱۱.۴ تا ۱۱.۶ میلیون بشکه در روز برساند و برای اواخر سال آینده نیز این رقم را به ۱۱.۸ میلیون بشکه افزایش دهد. [رادیو فردا ۱۲ مهر ۹۷]
از دیگر سو هند به‌عنوان دومین وارد کننده‌ی نفت ایران و یکی از محورهای استراتژی «نگاه به شرق» نظام، به سمت واردات نفت از عربستان حرکت می‌کند. رویترز ۱۰ اکتبر (۱۸ مهر) نوشت: هر یک از شرکت‌های بزرگ «صنایع ریلنس»، «هندوستان پترولیوم»، «بهارات پترولیوم» و پالایشگاه پتروشیمی مانگالور یک میلیون بشکه نفت برای ماه نوامبر از عربستان خواسته‌اند. [دویچه‌وله ۱۰ اکتبر ۹۷]
در نمونه‌ی دیگری از تنگ‌تر شدن حلقه‌ی تحریم‌های نفتی بر گردن نظام ایران، آمریکا تصمیم گرفت که میدان‌های گازی شاه دنیز آذربایجان؛ و میدان رام دریای شمال را با گذاشتن شرطی از تحریم‌ها معاف کند. معافیت این دو پروژه به شرطی خواهد بود که درآمدهای متعلق به سهم نظام ایران در یک حساب واریز شده و تا تصمیم بعدی آمریکا مسدود بماند.
شرکت بازرگانی نفت ایران سهمی‌ ده درصدی در میدان گازی شاه دنیز آذربایجان و شرکت آی‌اوسی سهمی ۵۰درصدی در میدان «رام» دریای شمال دارد. این شرکتها زیرمجموعه شرکت ملی نفت ایران هستند. اپراتور هر دو پروژه، شرکت بریتیش پترولیوم (بی‌پی) می‌باشد.
آمریکا روز سه‌شنبه ۱۷ مهر با دادن مجوزی یک‌ساله پروژه مشترک گازی رژیم ایران و انگلستان در دریای شمال را از تحریم‌ها معاف کرد. دو ماه پیش نیز میدان شاه دنیز آذربایجان را از تحریم‌ها معاف کرده بود. [مجاهدین ۱۹ مهر ۹۷]

دور زدن تحریم‌ها
با این همه کاملا قابل انتظار است که نظام می‌کوشد به هر نحو تحریم‌های نفتی آمریکا را دور بزند. فایننشال تایمز ۳۱شهریور در مطلبی پیرامون شگردهای نظام ایران برای دور زدن تحریم‌های نفتی به یک سوپر تانکر به‌نام هپی‌نس‌آی (Happiness I) پرداخت که دو میلیون بشکه نفت خام در ابتدای ماه سپتامبر در یک ترمینال شرکت ملی نفت ایران در جزیره خارک بارگیری کرد. این نفت‌کش در مسیر خود به سمت بازار جهانی، هنگامی که از تنگه هرمز خارج شد، سیستم ردیابی خود را از کار انداخت تا امکان ردیابی آن وجود نداشته باشد.
سوپر تانکر هپینس‌آی «Happiness I» دست کم یکی از هفت سوپر تانکر حمل نفت ایران است که موقعیت خودشان را ارسال نمی‌کنند. مت اسمیت (Matt Smith) مدیر تحقیقات کالای (ClipperData)، که به‌دنبال ردیابی تانکرهای پرشده توسط نظام ایران است در همین رابطه اعلام کرد که سوپر تانکر هپی‌نس‌آی پس از ‌آنکه دستگاه ردیاب و گیرنده مخابراتی خود را در ۲۵شهریور ۹۷ خاموش کرد تا کنون هیچ سیگنالی ارسال نکرده است. [مجاهدین ۱ مهر ۹۷]
یکی دیگر از روش‌های دور زدن تحریم‌ها توسط نظام، باز کردن پای بخش‌های گوناگون خلافت اسلامی! به معاملات نفتی تحت عنوان بخش‌های غیر دولتی‌ست.
۱۸ مهر شرکت ملی نفت ایران با انتشار پیش اطلاعیه‌ای اعلام کرد، در نظر دارد تا پایان مهرماه امسال نسبت به عرضه یک میلیون بشکه نفت خام در رینگ بین‌الملل بورس انرژی ایران اقدام کند.
این پیش اطلاعیه انگیزه این کار را از جمله «ایجاد تنوع در روش‌های فروش نفت و مشارکت بخش خصوصی» اعلام کرد که می‌توان به‌وسیله‌ی آن «از پتانسیل‌های بخش غیردولتی جهت صادرات نفت‌خام» استفاده کرد.
شرکت ملی نفت ایران تصریح کرد که «فروش محموله‌ها به صورت مقصد آزاد (به جز سرزمین‌های اشغالی فلسطین) خواهد بود.» [شانا ۱۷ مهر ۹۷]
برخی کارشناسان بر این باورند که این روش بهانه‌ای برای درگیر کردن بیشتر شبکه‌های نفتی متعلق به سپاه در موضوع قاچاق نفت می‌باشد. حتی این احتمال مطرح می‌شود که خلافت اسلامی! به این طریق، نفت را برای فروش در اختیار شبکه‌های شبه نظامی خود در منطقه خواهد گذاشت.

ناظران
هرچند خلافت اسلامی! می‌کوشد نشان دهد که حداکثر فشار ممکن از تحریم‌های نفتی را همین الان تحمل کرده و اتفاقی برایش نیافتده است اما واقعیت‌ «نفت در سراشیب تحریم‌ها» نشان می‌دهد که فشار اصلی و سنگین‌تر بر اقتصاد کاملا نفتی خلافت اسلامی! در راه است.
قطع شریان مالی به سمت سلطنت ولایت مطلقه فقیه بیش از هرچیز به معنی قطع شریان مالی به طرف سپاه و نهادهای مرتبط با خامنه‌ای‌ست، نتیجه‌ی چنین وضعیتی آسیب دیدن ماشین سرکوب و جنگ افروزی نظام ایران است.
تلاش برای دور زدن تحریم‌های نفتی به مفهوم پیدا کردن راه‌هایی برای کسب درآمد در شرایط محاصره‌ی اقتصادی شاید تا حدودی کمک کار نظام در عرصه مالی باشد اما با سخت‌تر شدن و دقیق‌تر شدن تحریم‌ها همین امر نیز می‌تواند با محدودیت‌های بسیار جدی‌ و تعیین کننده‌ای مواجه شود.
ناظران بر این باورند که عبور از مرحله‌ی نیمه‌ی آبان و شروع تحریم‌های نفتی و بانکی می‌تواند مختصات مناسبات اقتصادی خلافت اسلامی! با جهان را به شکل بازگشت‌ناپذیری تحت تأثیر قرار دهد.

در همین زمینه:
تحریم نفتی آمریکا علیه نظام ایران؛ پاسخ کشورها و شرکت‌ها
روسیه و تحریم‌ نفتی نظام ایران؛ روایت حسین کاظم‌پور اردبیلی از پایان نگاه به شرق
اختلاس نفتی در بوشهر؛ بازی خبری در رسانه‌های سپاه
حسن روحانی در مجمع عمومی سازمان ملل متحد چه گفت؟؛ تحریم نفتی و پایان کار نظام
کاهش صادرات نفت ایران؛ گزارش بلومبرگ از سقوط شتابنده‌ی صادرات نفت ایران

پاسخ بدهید

Your email address will not be published.