برای یک ایران آزاد

پس از ماه می؛ چشم‌انداز صادرات نفت نظام ایران؟

0

پس از ماه می یعنی زمانی که معافیت‌های اعطا شده به ۸ کشور به پایان می‌رسد، وضعیت صادرات نفت نظام ایران به چه صورت خواهد بود؟ آیا حاکمان تهران آنچنان که مدعی هستند می‌توانند تحریم‌ها را دور بزنند؟ آیا آمریکا با کمی تغییرات به همه یا بخشی از این ۸ کشور معافیت مدت‌دار دیگری اعطا خواهد کرد؟

نفت حیاتی‌ترین بخش در اقتصاد ایران است. با تمام شعارهایی که خامنه‌ای درباره اقتصاد مقاومتی سر می‌دهد مهمترین نگرانی او تداوم فروش نفت است؛ بدون نفت و دلارهای ناشی از آن سپاه دچار بی‌پولی می‌شود؛ در بی‌پولی ابهت جلادان فرو می‌ریزد و پشتوانه مالی تداوم جنگ‌های منطقه‌ای و فراهم کردن امکانات سرکوب در داخل کشور به زیر سوال می‌رود. پس شاید بتوان گفت نفت برای نظام مقدس! همه‌چیز است؛ دقیقا همه‌چیز.
بالا گرفتن مناقشات داخلی در ونزوئلا و تحریم نفتی این کشور توسط آمریکا، این امید را برای حاکمان تهران فراهم کرده است که شاید به این واسطه تحریم‌های نفتی نظام ایران تحت تاثیر قرار بگیرند. با این وجود برایان هوک در نیمه بهمن در مصاحبه‌ای با شبکه ان‌اچ‌کی ژاپن تاکید کرد: «سیاست اصلی کشورش به صفر رساندن واردات نفت از ایران در کوتاه‌ترین زمان است.»
نماینده ویژه آمریکا در امور ایران یادآوری کرد که معافیت‌های اعطایی به ۸ کشور در نیمه آبان یعنی زمان شروع تحریم‌های نفتی آمریکا علیه نظام ایران، برای جلوگیری از افزایش ناگهانی قیمت نفت در بازار جهانی بود؛ معافیت‌هایی که در همان زمان موجب شد تا قیمت نفت از بشکه‌‌ای ۷۵ دلار تا ۵۹ دلار سقوط کند. اما به گفته برایان هوک «در حال حاضر نفت خام در بازار به اندازه کافی عرضه می‌شود.» [معافیت‌های نفتی تمدید نخواهند شد؛ افول منابع ارزی سپاه]

وضعیت در شرایط معافیت!
براساس گزارش‌ها در ماه دسامبر ۲۰۱۸یعنی یکماه پس اعطای معافیت به ۸ کشور از طرف آمریکا، صادرات نفت نظام ایران به کمتر از ۸۰۰ هزار بشکه در روز سقوط کرد. [نزول رابطه اقتصادی نظام ایران با چین؛ رویای «نگاه به شرق» پایان می‌یابد؟]
یک ماه بعد در ژانویه سال ۲۰۱۹ صادرات نفت نظام ایران به ۱.۱ میلیون بشکه در روز رسید. در حالی که یکسال پیش از آن در همان مقطع صادرات نفت نظام ایران ۲.۳ میلیون بشکه در روز بود؛ امری که نشان می‌داد به چه میزان منابع دلاری از دسترس سلطنت ولایت مطلقه فقیه خارج شده است. [وال استریت ژورنال ۱۲ فوریه ۲۰۱۹]
اما رشد موقتی صادرات نفت از ماه دسامبر تا ژانویه نمی‌تواند برای نظام ایران چندان امیدبخش باشد. هرچند در ماه ژانویه به خاطر شروع دوباره واردات ژاپن و کره‌جنوبی، صادرات نفت نظام ایران افزایش یافت و هرچند در ماه فوریه نیز ژاپن و کره جنوبی به واردات نفت از ایران ادامه می‌دهند، اما تضمینی برای تداوم واردات نفت توسط ژاپن در ماه مارس وجود ندارد زیرا بیمه تضمین شده توسط دولت ژاپن برای محموله‌های نفتی ایران، در ماه مارس منقضی خواهد شد. [معافیت‌های نفتی تمدید نخواهند شد؛ افول منابع ارزی سپاه]
افزون بر وضعیت پیش روی ژاپن، کشورهای اروپایی یونان و ایتالیا که از معافیت‌های آمریکا برخوردار شده بودند، واردات نفت از ایران را ادامه ندادند. زنگنه در ۱۶ بهمن اعلام کرد که این دو کشور حتی به تماس‌های مقامات نظام ایران نیز پاسخ نمی‌دهند. [آخرین تصویر از محاصره اقتصادی نظام ولایت فقیه؛ دوستی یافت می‌نشود]
به موازات این وضعیت، در سال ۲۰۱۸ صادارت نفت آمریکا به اروپا به ۴۳۰ هزار بشکه در روز رسید یعنی ۶ درصد از کل واردات نفت اروپا. تا پیش از تحریم‌ها همین درصد از بازار نفت اروپا در اختیار نظام ایران بود. در ماه ژانویه، صادرات نفت آمریکا به اروپا افزایش یافت و به ۶۳۰ هزار بشکه در روز رسید. [تسنیم ۲۳ بهمن  ۹۷]
شاید بتوان نتیجه گرفت که بازار نفت اروپا برای نظام ایران یک بازار از دست رفته است.

مفری بنام ونزوئلا
تحلیل‌گران نفتی مرتبط با نظام ایران به این گمانه‌زنی دامن می‌زنند که به‌واسطه تحریم نفتی ونزوئلا، گشایشی برای تحریم‌های نفتی نظام ایران فراهم خواهد شد. وخشوری نوشت که «به احتمال زياد آمريكا بعد از ماه آوريل همچنان اجازه صادرات نفت ايران را با كاهش بيشتر می‌دهد. تحريم عليه ونزوئلا موجب كاهش عرضه نفت خام سنگين در بازار شده و احتمال تمديد معافيت‌های صادرات ايران را افزايش می‌دهد.» [توییتر سارا وخشوری ۱۲ فوریه ۲۰۱۹]
باربارا اسلاوین نیز در توییتی احتمال داد که پس از ماه می، صادرات نفت ایران «می‌تواند به ۶۰۰ تا ۸۰۰ هزار بشکه در روز برسد.» [توییتر باربارا اسلاوین ۱۲ فوریه ۲۰۱۹]
با این همه مقامات آمریکایی تاکید دارند که هدف آمریکا به صفر رساندن صادرات نفت نظام ایران است. یک مقام وزارت خارجه آمریکا به وال استریت ژورنال گفت: «هدف ما برای به صفر رساندن خرید نفت از ایران در سریع‌ترین زمان ممکن سرجایش است».
با این حال یک مقام دیگر آمریکای اظهار نظر کرد که حتی پیش از آنکه صادرات نفت نظام ایران به صفر منتهی شود، اقتصاد آن می‌تواند به نقطه فروپاشی برسد. به گفته این مقام آمریکایی برای آنکه اقتصاد ایران به نقطه فروپاشی برسد باید صادرات نفت آن به ۵۰۰ تا ۶۰۰ هزار بشکه در روز کاهش پیدا کند. [وال استریت ژورنال ۱۲ فوریه ۲۰۱۹]

اظهارات برایان هوک
همزمان با کنفرانس ورشو که بررسی شرارت‌های نظام ایران در خاورمیانه در کانون آن قرار داشت، خبرنگار صدای آمریکا از برایان هوک پرسید: «چند وقت پیش خبرگزاری رویترز در خبری به نقل از شما گفته بود معافیت برخی خریداران نفت ایران از تحریم‌های آمریکا احتمال دارد تمدید شود. آیا هنوز همین موضع را دارید و یا این که خیلی سفت و سخت در پایان مهلت، دیگر تمدیدی در کار نخواهد بود؟»
نماینده ویژه آمریکا در امور ایران به روشنی پاسخ داد: «گزارش رویترز تیتر نادرستی داشت، و رویترز آن گزارش را اصلاح کرد.» او سپس افزود که وزیر خارجه آمریکا «از ماه می ۲۰۱۸ تصریح کرده که ما برنامه‌ای برای افزایش حداکثری فشار اقتصادی بر رژیم [ایران] را به اجرا می‌گذاریم. ۸۰ درصد درآمد آن [رژیم] از محل صادرات نفت می‌آید. بنابراین اگر بخواهید درآمدی را که رژیم برای بی‌ثبات کردن خاورمیانه از آن هزینه می‌کند را قطع کنید، باید صادرات نفت ایران را جدی بگیرید.»
در تشریح کاری که تاکنون آمریکا برای به صفر رساندن صادرات نفت نظام ایران انجام داده است، برایان هوک افزود: «ما کاری کردیم که حدود ۲۰ کشور جهان میزان واردات نفت خود را از ایران به صفر رسانده‌اند. الان فقط پنج کشور مانده‌اند که هنوز از ایران نفت خام می‌خرند. این پنج کشور به مدت شش‌ماه از رژیم تحریم‌های ما مستثنی شده‌اند.»
برایان هوک اعلام کرد که «ما به دنبال دادن مهلت یا معافیت بیشتر در کمپین تحریم‌های اقتصادی خود نیستیم. بار قبل معافیت‌هایی اعطا کردیم، تا از جهش قیمت نفت پیشگیری شود و ما به توازن بین امنیت ملی و منافع اقتصادی خود ادامه خواهیم داد. ما تلاش می‌کنیم در سریع‌ترین زمانی که می‌توانیم واردات نفت (کشورها) از ایران به صفر برسد، ولی باید آن را به شکلی انجام دهیم که به افزایش قیمت نفت و امتیازدهی به ایران منجر نشود.» [صدای آمریکا ۲۴ بهمن ۹۷]

یک نتیجه‌گیری قطعی
آنچه می‌توان از مجموعه‌ی داده‌ها و اظهارات نتیجه گرفت؛ چه پس از ماه می هیچ کشوری در واردات نفت از نظام ایران از معافیت برخوردار نشود، یا برخی کشورها در این میان با کاهش هجم واردات، از معافیتی مدت‌دار برخوردار بشوند؛ به نظر می‌رسد رقم صادرات نفت نظام ایران نسبت به آنچه الان صادر می‌کند دچار سقوط بسیار بیشتری خواهد شد.
نکته مهم در این میان آن است که حتی در صورت تداوم صادرات نفت به میزان بسیار کمتر، پول نقد در اختیار سلطنت ولایت مطلقه فقیه قرار نخواهد گرفت در نتیجه وضعیت مالی سپاه و سایر نهادهای سرکوب از چیزی که الان هست بسیار وخیم‌تر خواهد بود.

در همین زمینه:
روزی که صادرات نفت نظام ایران به صفر می‌رسد؛ ۵ می ۲۰۱۹

پاسخ بدهید

Your email address will not be published.